A A A

Kilka lat temu polskie zamki, pałace i warownie lawinowo przechodziły w prywatne ręce. W jaki sposób je wykorzystano i czy dziś moda na zabytki trwa nadal?

Popularność zabytkowych budowli na początku lat 90. wynikała z ogromnej szybkości rozwoju sektora turystyczno-gastronomicznego.

Średniowieczne krzyżackie zamki zaczęły przemieniać się w hotele, restauracje, pensjonaty, czasem w prywatne dacze, w których fosy wykładano kaflami i przeobrażano w baseny.

Najczęściej jednak zamki w prywatnych rękach popadały w ruinę. Stało się tak ze średniowieczną giżycką warownią, wybudowaną na malowniczej wyspie leżącej wewnątrz miasta. Kilka lat temu duża część zamku, który od kilku już lat nie należał do urzędu miasta, po prostu się zawaliła. Runęła ściana podtrzymująca unikatowy strop. W mieście zaczęto mówić o wywłaszczeniu, jednak inwestor odbudował ścianę i ogłosił, że wkrótce w giżyckim zabytku klasy zero powstanie… luksusowe spa dla najbardziej wymagających klientów.

Zamek kupiony w Gniewie

Urzędy miast wystawiają zabytkowe nieruchomości na sprzedaż. Ich główną motywacją jest zazwyczaj brak środków na przeprowadzenie remontu. Sporadycznie mamy do czynienia z motywacją pozytywną: zamek w świetnym stanie, a urząd pragnie pozyskać inwestora, by rozwijać miasto turystycznie.

Ofert jest kilka, a jedną z najciekawszych stanowi wystawiony na sprzedaż średniowieczny zamek w Gniewie z przełomu XIII i XIV wieku.

Zamek ten jest najpotężniejszą twierdzą krzyżacką, która powstała na lewym brzegu Wisły, dlatego fakt wystawienia go na sprzedaż wzbudził kontrowersje w Towarzystwie Opieki nad Zabytkami. Unikatowość zamku zapewne podwyższy jego cenę, która – mimo że oferta została ogłoszona, a na horyzoncie pojawili się pierwsi potencjalni kupcy – jeszcze ustalona nie jest.

– Przygotowanie wyceny zajmuje w takich przypadkach nawet pół roku, bo na wypadkową kwotę składa się wiele czynników – mówi Andrzej Lubacz, historyk sztuki, znawca zabytków wybudowanych na ziemiach polskich przez Zakon Krzyżacki – wyceną zajmą się specjaliści. Dlatego ciężko dziś podać choćby szacunkową kwotę. Do pomocy przy wycenie nieruchomości zaproszono kilku ekspertów, którzy na co dzień zajmują się konserwacją zabytków.

Kiedy cena zostanie ustalona, urząd miasta ogłosi przetarg. Znawcy szacują, że minimalna kwota, którą trzeba będzie zapłacić za zabytek, wyniesie ok. 24 milionów zł, jednak potencjalny nabywca będzie musiał dysponować jeszcze 40 milionami na wymagane remonty.